شامگاه سهشنبه کتاب «دستور زبان تبری» نوشته استاد نصرالله هومند پس از ۱۴ سال تلاش پژوهشی در مراسمی با حضور مسؤولان استانی، زبانشناسان برجسته کشور، تبریشناسان و علاقهمندان به فرهنگ و هنر بومی در سالن همایشهای اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آمل رونمایی شد. این کتاب ویژه که نتیجه تحقیقات گسترده و مطالعه دقیق زبانشناسی است، گامی نو و ابتکاری در حفظ و معرفی زبان تبری به شمار میرود.نصرالله هومند، در این مراسم با اشاره به حمایت و راهنمایی اساتید و بزرگان زبان تبری مانند دکتر صادق کیا، اسماعیل مهجوری و مهدی پرتوی آملی، گفت: زبان تبری گنجینهای بزرگ و بیانتها است که متأسفانه در معرض خطرات متعددی قرار دارد و ضرورت دارد با اقدامات جدی از آن حفاظت و نگهداری شود. این اثر ارزشمند گامی مهم در تلاشهای حفظ و احیای زبان و فرهنگ مازندران به شمار میآید.
از سوی دیگر، فردوس آقاگلزاده، استاد زبانشناسی دانشگاه تربیت مدرس تهران، زبان را عامل انسجام ملی و وحدتآفرینی دانست و به کمرنگ بودن تعصب نسبت به زبان مادری مازندرانی در میان مردم اشاره کرد. وی تأکید کرد که زبان مازندرانی همچون دریاچهای عمیق است که متأسفانه امروز به دریاچهای کمآب و کمعمق تبدیل شده و این وضعیت نیازمند اراده و عزم جدی برای احیاء و تقویت زبان مادری است تا هویت فرهنگی مردم مازندران حفظ شود.
حسین اسلامی، مورخ و پژوهشگر برجسته فرهنگ مازندران، از گردآوری ۱۹۰ هزار واژه در زبان مازندرانی خبر داد و این زبان را گنجینهای عظیم با ۲۶۰۰ لهجه متنوع دانست که پشتوانهای مهم برای زبان فارسی به شمار میرود. وی تأکید کرد که تنوع لهجهها در مازندران بسیار بالاست و هر روستا و محله لهجه خاص خود را دارد که این موضوع اهمیت حفاظت و ترویج این زبان بومی را دوچندان میکند.اسلامی همچنین با اشاره به تاریخ و جایگاه فرهنگی آمل در تمدن ایران و جهان اسلام، بر ضرورت توجه و پژوهشهای گستردهتر در زمینه زبان و فرهنگ مازندران تأکید کرد. او هشدار داد که زوال زبانها مساوی با مرگ فرهنگها و ملتها است، اما زبان مازندرانی را بهعنوان ققنوسی بزرگ دانست که باید روز به روز شکوفاتر شود و محافظت و آموزش آن بهعنوان وظیفهای حیاتی برای نسلهای آینده مورد توجه قرار گیرد.مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران نیز از رونمایی قریبالوقوع کتاب ارزشمند «فرهنگ واژگان تبری» خبر داد که به قلم استاد جهانگیر نصیری اشرفی و دکتر حسین اسلامی و حاصل ۳۰ سال تلاش مستمر است. این مجموعه ۱۲ جلدی با بیش از ۱۹۷ هزار واژه برای نخستین بار در ایران منتشر میشود و نقش مهمی در حفظ و ترویج زبان و فرهنگ تبری در استان ایفا میکند. محمد محمدی همچنین به برنامه آموزش این کتابها در مدارس و دانشگاههای مازندران پس از رونمایی اشاره کرد و بر ضرورت استفاده از هنرهای نمایشی برای حفظ آداب و رسوم محلی تأکید کرد تا این میراث فرهنگی با قوت به نسلهای بعدی منتقل شود.
